CJG’s Etten-Leur en Zundert werken op basis van inhoud

27 oktober 2011

Het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) in Etten-Leur en Zundert bestaat nu tien maanden. Coördinator Petra Wijbrandi liet zich in lokale media ontvallen dat ‘het CJG loopt als een tierelier’. Positief, maar hoe houdt Petra de aanloop levendig en het CJG ook op termijn succesvol? Ook daarover is in Etten-Leur en Zundert goed nagedacht. “Wij hebben veel geïnvesteerd in de inhoud en alle partners in het CJG op basis van die inhoud meegenomen. Wij zijn geen eendagsvlieg. We staan zelfs nog maar aan het begin."

Petra Wijbrandi weet waarover zij praat. Als medewerker in het CJG in Oosterhout heeft zij vanuit de praktijk ervaren wat er allemaal nodig is om een Centrum voor Jeugd en Gezin te runnen. “Variërend van de vraag ‘Hoe beantwoord je een emailvraag van een klant goed?’ tot ‘Met wie en hoe frequent moet je teamvergaderingen organiseren?’. Die ervaring heb ik meegenomen toen ik in april 2010 solliciteerde op de functie van CJG-coördinator Etten-Leur en Zundert.”

Letterlijk ‘CJG’ voelen

Petra moest het CJG vrijwel vanuit het niets opzetten. “Er was een onderwijs- en zorgcentrum waarin de jeugdgezondheidszorg en schoolmaatschappelijk werk samenwerkten. Zonder duidelijke locatie, overigens. Er waren inloopspreekuren verspreid over beide gemeentes. En er lag een conceptvoorstel Centrum voor Jeugd en Gezin. Gemaakt door een brede kerngroep die twee jaar geleden was opgericht en waarin alle betrokken partijen (Thebe, GGD, Surplus Welzijn, Bureau Jeugdzorg, het basisonderwijs, het voortgezet onderwijs, Surplus kinderopvang en later ook MEE) vertegenwoordigd waren. Twee dingen heb ik bij de start altijd goed beseft. Al die organisaties moeten mee in de vormgeving van het CJG. Zij moeten zich letterlijk ‘CJG’ voelen. En we moeten locaties zoeken waarin ook andere zorgaanbieders gehuisvest zijn. Zodat je ziet wie jouw CJG-partners en –collega’s zijn. En de drempel om onderling kennis en ervaring uit te wisselen wegvalt.”

Licht pedagogische hulp

Door Petra’s grondige ervaring in (diverse functies in) de jeugdzorg wist zij dat bij de opzet van het CJG ook de inhoud belangrijk was. “Als coördinator heb ik heel veel tijd geïnvesteerd in het voorlichten en trainen van professionals en de organisaties waar zij voor werkten. Zij moeten het werk doen, zij moeten weten waar het CJG voor staat en wat er binnen dat CJG van hun wordt verwacht. Uitgangspunt is geweest het basismodel CJG, maar in het uiteindelijke conceptplan is een duidelijke vertaling gemaakt naar onze eigen praktijksituatie. Waarbij mijn inbreng als coördinator vervolgens is geweest dat ik binnen het CJG de licht pedagogische hulp op locatie terug wilde. Dat bestond niet meer in Etten-Leur en Zundert. Maar ik wilde weer ruimte voor maximaal vijf gesprekken voor mensen met een lichte hulpvraag. Laagdrempelige hulp, dat is waar ons CJG voor moest staan. In het eerste halfjaar van 2011 maakten 72 ouders en jongeren hiervan gebruik, er zijn 177 gesprekken gevoerd. Dat schetst de behoefte aan licht pedagogische hulp.

Vrije ruimte

Dus instrueerde Petra alle betrokken professionals om vooral die insteek te kiezen bij de uitvoering van hun werk. De locaties waren inmiddels open. CJG Etten-Leur werd gevestigd in gezondheidscentrum De Kerkwerve, CJG Zundert bij gezondheidscentrum Welborg. Het idee om professionals vanuit verschillende disciplines te laten samenwerken in het CJG was hiermee gevormd. “Al onze CJG-medewerkers zijn verantwoordelijk voor het afhandelen van de vraag die bij hen binnenkomt of de hulp die bij hen wordt ingepland. Zo komt het voor dat een CJG-medewerker van Thebe, vooral gespecialiseerd in de leeftijd 0-4 jaar, in gesprek gaat met een puber en zijn ouders. Om dit goed te kunnen doen, wordt vooraf de deskundige mening gevraagd van andere CJG-medewerkers, die hier meer ervaring in hebben. En vise versa natuurlijk. De CJG-medewerker afkomstig van Surplus Welzijn leert op zijn beurt van de Thebe-medewerker over zindelijkheid. Kennisdeling en out of the box denken werkt heel stimulerend.”

Koester kwaliteit

“Als je de werking van een Centrum voor Jeugd en Gezin vanuit de inhoud benadert, is het zó’n logisch verhaal. Kijk naar de bestaande zorgstructuur in je gemeente. Welke mensen of organisaties doen goed werk? Laat zij vooral hun werk blijven doen, maar haal ze óók binnen je CJG. Bij ons was veel waardering voor het schoolmaatschappelijk werk en de jeugdverpleegkundigen in het onderwijs. Koester de kwaliteiten van je professionals. Laat ze niet concurreren, maar elkaar aanvullen. Zoek verbinding, geen strijd. De een heeft kwaliteiten op dit vakgebied, de ander op het andere. Maar samen ben je het CJG. De schoolmaatschappelijk werker is schoolmaatschappelijk werker én CJG. De jeugdverpleegkundige is jeugdverpleegkundige én CJG. Ook in de Kinderopvang geldt dit principe en is de Intern Coördinator Peuterzorg dus CJG! Die gedachte zit bij iedereen inmiddels stevig tussen de oren.”

Op basis inhoud

Bang dat de CJG-locaties in Etten-Leur en Zundert een terugval zullen krijgen, is Petra Wijbrandi niet. “Wij werken op basis van inhoud. De hulpvraag staat centraal, nu en straks. Het CJG is daarop ingericht.”

Ter inspiratie voor andere gemeenten somt Petra haar succesfactoren in een notendop op:

• Als coördinator kun je het CJG persoonlijk maken. Ga altijd in op vragen en uitnodigingen van bijvoorbeeld huisartsen of zorginstellingen. Ik ben Petra van het CJG. Dat is ok, zo krijgt het CJG een gezicht, een aanhaakpunt;
• Kijk naar de bestaande zorgstructuur in je gemeente: heb je alle mensen die goed werk leveren in je CJG?;
• Zet in op samenwerking, leg verbinding. Zowel met professionals onderling, als met gemeenteambtenaren. Zorg dat zij het CJG omarmen en begrijpen waar het CJG voor staat;
• Promoot het harmoniemodel: beconcurreer elkaar niet, versterk elkaar;
•  Maak opbrengsten van het CJG inzichtelijk. Zorg voor een goed registratiesysteem. Zorg dat het eenduidig wordt ingevuld en draai regelmatig managementrapportages uit ter bespreking;
• Maak het CJG écht laagdrempelig door altijd bereikbaar te zijn, eventueel via email of website. Maak werkafspraken over de (termijn van) beantwoording van vragen;
• Voor ons werkte het goed om alles onder één dak te hebben. Dat hoeft niet voor alle gemeenten zo te werken.

Meer informatie

Voor meer informatie over de opzet van het CJG in Etten-Leur en Zundert kunt u contact opnemen met CJG-coördinator Petra Wijbrandi, via p.wijbrandi@cjgelzu.nl