Wat is 'aanpak kindermishandeling'?

In het Actieplan aanpak Kindermishandeling ‘Kinderen Veilig Thuis’ staat hoe de overheid kindermishandeling wil aanpakken. De vijf belangrijkste activiteiten van het actieplan zijn:

• De regionale aanpak kindermishandeling landelijk invoeren volgens het RAAK-model.
• Een campagne die alle inwoners van Nederland bewust maakt van hun verantwoordelijkheid om kindermishandeling te melden
• Het gebruik van de ‘meldcode kindermishandeling en huiselijk geweld’stimuleren.
• Straffen invoeren bij de aanpak van kindermishandeling.
• Snellere hulpverlening bij kinderen door eerder signaleren van problemen.

Landelijke invoering RAAK aanpak

RAAK staat voor: Reflectie en Actiegroep Aanpak Kindermishandeling. In deze aanpak werken instellingen zoals Bureau Jeugdzorg, GGD’s, basisscholen en gemeenten in de regio’s beter samen en zijn zij alerter.
Voordelen van de RAAK-aanpak zijn:

• kindermishandeling kan worden voorkomen;
• de hulpverleners signaleren eerder problemen;
• ondersteunen en ingrijpen is sneller mogelijk.

In de Actieverklaring Aanpak Kindermishandeling heeft de overheid afspraken gemaakt met de provincies, grootstedelijke regio's en 35 centrumgemeenten over de verdeling van verantwoordelijkheden. HetNederlands Jeugdinstituut (NJi) heeft van 2008 tot 2010 ondersteuning geboden bij de invoering.

Onlangs heeft een meting plaatsgevonden naar de effecten van de regionale aanpak kindermishandeling. Centrale vragen hierbij waren:

• Welke concrete verbeteringen en effecten heeft de invoering van de regionale aanpak kindermishandeling bereikt?
• Wat zijn de meest succesvolle onderdelen van deze regionale aanpak?

In het voorjaar van 2011 zijn de resultaten van deze meting opgeleverd en middels drie eindrapporten openbaar gemaakt:

• Eindverslag Stuurgroep Aanpak Kindermishandeling [jan 2011]
• Eindrapport Effectevaluatie regionale aanpak kindermishandeling [maart 2011];
• Eindrapport Regionale Aanpak Kindermishandeling van het Nederlands Jeugdinstituut [mei 2011] 

Tussen 2003 en 2006 is in een aantal regio’s proefgedraaid met de RAAK-aanpak met subsidie van de overheid. De aanpak bleek doeltreffend. De proefregio’s hebben hun aanpak vastgelegd in het handboek 'lessen van en voor regio's RAAK'. Dit handboek is online te raadplegen via de website van het Nederlands Jeugdinstituut.

Campagne verantwoordelijkheid kindermishandeling

De campagne ‘Kindermishandeling, wat kan ik doen?’ heeft als doel mensen alert te maken op tekenen van kindermishandeling, zodat een probleem eerder zichtbaar en bespreekbaar wordt. Hierdoor is ingrijpen sneller mogelijk en krijgen kinderen sneller hulp. De campagne richt zich op de omgeving van mishandelde kinderen. Deze groep mensen weet vaak niet goed wat te doen bij een vermoeden dat er iets aan de hand is.

De publiekscampagne kindermishandeling is gestart in 2009 en wordt in de periode 2009 – 2011 jaarlijks gevoerd. In 2011 ligt de nadruk van de campagne op het herkennen van signalen van kindermishandeling. Omstanders die in hun omgevingen signalen van kindermishandeling waarnemen, worden opgeroepen voor advies contact op te nemen met Advies- en Meldpunt Kindermishandeling (AMK). Op de speciale campagnesite www.watkanikdoen.nl wordt precies uitgelegd hoe mensen advies kunnen vragen als zij een vermoeden hebben van kindermishandeling.

Stimuleren gebruik meldcode kindermishandeling en huiselijk geweld

De meldcode kindermishandeling en huiselijk geweld is een stappenplan dat beschrijft hoe beroepskrachten horen te handelen bij (vermoedens van) kindermishandeling. De meldcode biedt houvast bij de stappen die de professional kan zetten, hij/zij kan bijvoorbeeld zijn zorgen voorleggen aan de ouders.

Veel beroepsgroepen beschikken al over een meldcode kindermishandeling. Momenteel wordt een wetsvoorstel gemaakt dat het werken met een meldcode verplicht voor alle beroepskrachten, werkzaam binnen instellingen én zelfstandigen. Dit geldt ook voor de vrijwilligerssector.

Invoeren straffen bij kindermishandeling

De overheid gaat straffen invoeren die erop gericht zijn om kindermishandeling acuut te stoppen en de dader te straffen. De dader wordt behandeld om te voorkomen dat hij/zij in herhaling valt.

Het College van procureurs-generaal is bezig om de regels voor het strafrecht op te stellen. (Het College bepaalt het landelijke opsporings- en vervolgingsbeleid van het Openbaar Ministerie).

Snellere hulpverlening bij kindermishandeling

De hulpverlening bij kindermishandeling moet sneller op gang komen. Daarom werkt de overheid aan verbetering van de hulpverlening.

De verwijsindex risicojongeren kan een hulpmiddel zijn bij snellere hulpverlening. Dit digitale systeem brengt hulpverleners snel met elkaar in contact.