Wat is de stelselwijziging: zorg voor jeugd?

De doelstellingen

Om de grote druk op gespecialiseerde zorg terug te dringen en de verkokerde manier van werken binnen de zorg voor jeugd aan te pakken, kiest dit kabinet voor een stelselwijziging. Dit betekent dat de meeste zorg voor jeugd in één hand komt te liggen: die van de gemeenten. Het betreft de jeugd GGZ (zowel AWBZ als Zorgverzekeringswet), provinciale jeugdzorg, gesloten jeugdzorg, jeugdreclassering, jeugdbescherming en de zorg voor licht verstandelijk gehandicapten jeugd.

Ontzorgen en ontkokeren

De verantwoordelijkheid voor preventie van opvoedproblemen, de inzet van vroegsignalering tot en met de (zware) gespecialiseerde zorg, komt met deze stelselwijziging bij één verantwoordelijke te liggen. De verwachting is dat hierdoor een grotere prikkel ontstaat om - waar mogelijk - de druk op (een deel) van de gespecialiseerde zorg te verminderen door in een eerder stadium lichtere interventies in te zetten. Ofwel ontzorgen. Bovendien wordt voor gemeenten een integrale aanpak makkelijker gemaakt. Ofwel ontkokeren. Decentralisatie biedt de mogelijkheid om vanuit de gemeente de verschillende domeinen in samenhang te bezien (de zorg voor jeugd, onderwijs, maatschappelijke ondersteuning, welzijn, werk en inkomen en veiligheid).

Nieuwe wet zorg voor jeugd

Het Rijk werkt aan een wetsvoorstel dat regelt dat gemeenten zorg gaan dragen voor betaalbare zorg voor jeugd door te ‘ontspecialiseren’ (ofwel ontzorgen) en te ‘ontkokeren’ (ofwel integraliteit). Gemeenten kunnen dit alleen realiseren als zij hierbij de benodigde beleidsvrijheid hebben. De nieuwe wet rond de zorg voor jeugd zal dan ook veel ruimte laten aan de gemeenten om een systeem te kunnen ontwikkelen dat leidt tot een integrale aanpak en minder druk op specialistische zorg. Het wetsvoorstel wordt eind 2012 aangeboden aan de Tweede Kamer.

Doorontwikkeling CJG

Het grootste deel van de gemeenten heeft inmiddels, met steun van VWS en de VNG, een Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) gerealiseerd. Afgesproken is dat eind 2011 elke gemeente een CJG heeft. Hiermee wordt een fundament gelegd voor het nieuwe stelsel van de zorg voor jeugd. De CJG’s bevorderen de algemene gezondheid en het welzijn, een optimale opvoeding en een brede ontwikkeling van alle jeugdigen. De jeugdgezondheidszorg biedt een belangrijke basis voor de CJG’s. De CJG’s krijgen daarnaast de taak om waar nodig snel gespecialiseerde zorg in te schakelen. Dit dient te gebeuren in samenhang met de zorgstructuur in het onderwijs, waarbij integrale zorgtoewijzing het uitgangspunt is.